Flat Chested Kitten – deformacje klatki piersiowej u kociąt

Anomalie w budowie klatki piersiowej u kociąt występują sporadycznie u niemalże wszystkich ras jak również u kotów nierasowych. Najwięcej przypadków dotyczy kotów burmskich i pokrewnych, oraz kotów bengalskich. Badania przeprowadzone przez klub kotów burmskich w Wielkiej Brytanii The Burmese Cat Club nad Flat Chested Kitten Syndrome wykazały, że problem dotyka 3-4% wszystkich urodzonych kociąt, u 7.7% miotów co najmniej jedno kocię ma zdeformowaną klatkę piersiową. Przyczyna powstawania deformacji wciąż jest nieznana, a zastosowane leczenie nie zawsze przynosi efekty.

Klatkę piersiową od strony brzusznej grzbietu buduje mostek, od boków żebra, a od strony grzbietowej część piersiowa kręgosłupa składająca się z 13 kręgów piersiowych. Jama prawidłowo zbudowanej klatki piersiowej ma kształt owalny.

U kociąt występują najczęściej dwa rodzaje anomalii w budowie klatki piersiowej: klatka piersiowa lejkowata i klatka piersiowa płaska. Może się zdarzyć, że kocię jest dotknięte obiema wadami jednocześnie.

A - normalna klatka piersiowa; B - klatka piersiowa lejkowata; C - klatka piersiowa płaska

Klatka piersiowa lejkowata

Klatka piersiowa lejkowata (łac. Pectus excavatum) jest wrodzoną, złożoną anomalią rozwojową. Charakteryzuje się lejkowatym zapadnięciem części mostka i przylegających dolnych części żeber w kierunku kręgosłupa, co wygląda jak zagłębienie w klatce piersiowej kociaka. Występuje u wielu gatunków w tym u ludzi, u kotów jednak jest to schorzenie stosunkowo rzadko spotykane.

Klatka piersiowa płaska Flat Chested Kitten Syndrome

Syndrom płaskiej klatki piersiowej u kociąt (ang. Flat Chested Kitten Syndrome – FCKS) jest słabo opisany w literaturze weterynaryjnej, ale dobrze znany w środowisku hodowców.

Deformacje cechuje kąt ostry na przejściu żebra kostnego w część chrzęstną, a w rezultacie spłaszczenie brzusznej części klatki piersiowej. W odróżnieniu od klatki piersiowej lejkowatej mostek jest raczej płaski i prosty niż w esowatym kształcie. Dodatkowo u około 30% przypadków widoczne jest skrzywienie kręgosłupa piersiowego powyżej łopatek (kifoza).

Wada nie jest zwykle widoczna tuż po porodzie. Rozwija się w pierwszym lub drugim tygodniu życia.

W wyniku spłaszczenia zmniejszona jest pojemność płuc oraz mogą występować duszności i przyspieszony oddech. Kocięta z FCKS są mniej aktywne i gorzej się rozwijają. W porównaniu z rodzeństwem gorzej przybierają na wadze.

Gdy kocię przeżyje najtrudniejszy okres trzech pierwszych tygodni, w wieku 3-4 miesięcy spłaszczenie klatki piersiowej staje się mniej widoczne, a u dorosłych już kotów może być w ogóle nie zauważalne. Jeżeli nie doszło do zakłócenia rozwoju płuc lub serca kot ma dużą szansę na normalne życie.

Możliwe przyczyny

Kocięta burmskie z FCKS. U pierwszego widoczna jest kifoza odcinka piersiowego kręgosłupa.

Flat Chested Kitten Syndrome pojawia się niespodziewanie nawet wtedy, gdy poprzednie mioty tej samej pary były całkowicie zdrowe. Wciąż nie wiadomo co jest przyczyną FCKS i dlaczego u niektórych kociąt w miocie rozwija się wada, a u pozostałych nie.

Podejrzewa się, że na rozwój wady może mieć wpływ żywienie kotki przed i/lub w trakcie ciąży bądź też niezdolność kociąt do przyswojenia niezbędnych witamin i składników mineralnych z mleka matki. Nie stwierdzono jednak powiązania występowania FCKS z konkretną dietą czy podawaniem dodatków żywieniowych.

Niejasna jest rola tauryny. W badaniach przeprowadzonych na niewielkiej grupie kotów burmskich we krwi kociąt stwierdzono wyższy poziom tauryny niż u kotek. Dodatkowo u kociąt dotkniętych FCKS zaobserwowano wyższy poziom tauryny w porównaniu ze zdrowymi kociętami, różnica jednakże nie była statystycznie znacząca.

W kształtowaniu predyspozycji do schorzenia może odgrywać rolę także czynnik genetyczny, gdyż w niektórych liniach hodowlanych FCKS występuje częściej. Model dziedziczenia nie jest do końca znany. Prawdopodobnie w grę wchodzi dziedziczenie wielogenowe (poligeniczność) ze zmienną ekspresją i penetracją genów.

Spłaszczenie klatki piersiowej może być skutkiem przebytego łagodnego zapalenia płuc. Wtedy trudności z oddychaniem pojawiają się zanim jeszcze dojdzie do widocznych zmian w wygładzie zewnętrznym klatki piersiowej. W takim wypadku należy zastosować kurację antybiotykową.

Zalecenia dla hodowców

Nie znając dokładnie przyczyn niemożliwe jest opracowanie metod skutecznego leczenia czy wdrożenie programu profilaktyki. Mimo wszystko organizacja pod nazwą „THINK – Thoracic Issues in Neonatal Kittens” zajmująca badaniem Flat Chested Kitten Syndrome przedstawia następujące wskazówki dla hodowców, które mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo pojawienia się wady u kociąt:

Leczenie

Kocięta w gorsecie z tekturki

Jak dotąd nie opracowano sposobu postępowania z chorymi kociętami, który dawałby wymierne efekty w każdym przypadku.

Najważniejszy dla utrzymania kociaka przy życiu jest stały przyrost wagi. Kocię z FCKS nie ma tyle siły co jego zdrowe rodzeństwo i zwykle przegrywa walkę o miejsce przy sutku. Należy więc je dokarmiać, podając pokarm butelką lub przez sondę żołądkową. Niektóre kocięta dobrze reagują na uzupełnianie niedoboru witamin, a także potasu.

Dość dobre rezultaty osiąga się stosując ucisk na klatkę piersiową po bokach tak, aby powoli powracała ona do normalnego kształtu. Należy to wykonywać bardzo delikatnie, przykładając większy nacisk podczas wydechu, mniejszy podczas wdechu. Aby efekty się utrzymywały konieczne jest częste powtarzanie zabiegu.

Inną metodą zapewniającą korekcję przez dłuższy czas jest gorset wykonany z dwóch kawałków tektury z otworami na przednie łapy. Oprócz ucisku wymusza on również pozycję leżenia na boku co dodatkowo dobrze wpływa na kształtowanie klatki piersiowej. Należy się upewnić, że kocię może w gorsecie swobodnie oddychać.

Nie zawsze możliwe jest stosowanie ucisku na klatkę piersiową – w przypadku klatki piersiowej lejkowatej lub gdy żebra zaginają się do wewnątrz, nacisk może spowodować pogłębienie wady. Dlatego koniecznie trzeba wszelkie zabiegi wykonywać pod okiem doświadczonego weterynarza.

Słowa kluczowe:

Piśmiennictwo

1. FCKS = Flat Chested Kitten Syndrome http://www.ramesescats.co.uk/page14/page58/index.html.
2. THINK - Thoracic Issues in Neonatal Kittens. Information leaflet for breeders http://www.think-project.org/.
3. Sturgess K. THORACIC WALL DEFORMITIES IN KITTENS http://www.ramesescats.co.uk/FCKSVeterinary.pdf.
4. Sturgess C. Flat chested kittens - does taurine have a role to play? Burmese Cat Club News (U.K.), vol 12, no 8, 1995
5. Sturgess CP, Waters L, Gruffydd-Jones TJ et al. Investigation of the association between whole blood and tissue taurine levels and the development of thoracic deformities in neonatal Burmese kittens.