Dominująca postać wielotorbielowatości nerek u kotów

Wielotorbielowatość nerek to jednostka chorobowa, w której dochodzi do tworzenia się w nerkach torbieli. Dotyczy ona głównie kotów perskich, ale stwierdzono ją również u kotów amerykańskich krótkowłosych, curlów, szkockich zwisłouchych, syjamskich, orientalnych, mieszańców. Problem dotyczy 37% kotów perskich i około 7% kotów pozostałych ras. Jest to wada genetyczna, przekazywana autosomalnie dominująco (Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease – ADPKD).

Obraz kliniczny

Obraz choroby na przekroju nerki foto: © Sławomir Szymański

Klinicznie choroba przybiera postać torbieli w obu nerkach – dotyczy to głównie kory nerek, choć zmiany mogą również powstawać w obrębie ich rdzenia. Podczas badania USG jamy brzusznej obserwujemy również rozstrzenie przewodów żółciowych.

W wyniku mutacji dochodzi do braku lub niedoboru dehydrogenazy 11beta-hydroksysteroidowej, co w efekcie prowadzi do podwyższenia stężenia hormonów steroidowych w nerkach i wątrobie.

Schemat dziedziczenia

Schemat dziedziczenia wielotorbielowatości nerek. Dużą literą „X” oznaczono allel dominujący warunkujący wielotorbielowatość nerek, natomiast małą literą „x” allel recesywny.
Kotka
genotyp XX genotyp Xx genotyp xx
Kocur genotyp XX XX (chore) – 100% XX (chore) – 50%
Xx (chore) – 50%
Xx (chore) – 100%
genotyp Xx XX (chore) – 50%
Xx (chore) – 50%
XX (chore) – 25%
Xx (chore) – 50%
xx (zdrowe) – 25%
Xx (chore) – 50%
xx (zdrowe) – 50%
genotyp xx Xx (chore) – 100% Xx (chore) – 50%
xx (zdrowe) – 50%
xx (zdrowe) – 100%

Jak rozpoznać ADPKD?

Obraz USG chorej nerki foto: © Sławomir Szymański

Diagnostyka tej jednostki chorobowej opiera się na badaniu USG przy użyciu głowicy o częstotliwości 7,5-14 MHz. Za wynik dodatni uważa się, co najmniej dwie cysty w obu nerkach. Poprawna diagnoza może być jednak postawiona dopiero po ukończeniu przez zwierzę 10 miesiąca życia.

Oczywiście po rozpoznaniu choroby zwierzę powinno być wycofane z rozrodu ponieważ jest nosicielem choroby. Z racji tego, że dziedziczy się ona autosomalnie dominująco, każdy osobnik dotknięty tym defektem dawać nam będzie chore potomstwo z przynajmniej 50% prawdopodobieństwem, a jak widać z tabeli powyżej prawdopodobieństwo urodzenia się kota zdrowego po chorym rodzicu jest znikome.

Pamiętać należy jednak o tzw. cystach pozornych. Zdarzają się, bowiem kocięta pozytywne po negatywnych rodzicach – stan ten tłumaczy się podejrzeniem występowania genu warunkującego drugą formę PKD, czyli tzw.: recesywną wielotorbielowatość nerek. Trudno więc o jednoznaczne stanowisko w chwili rozpoznania cyst w badaniu USG.

Jak postępować z chorym kotem?

Postępowanie ze zwierzęciem, u którego rozpoznano PKD powinno obejmować:

Słowa kluczowe:

Piśmiennictwo

Magazyn Weterynaryjny Nr 1/2003,
praktyka kliniczna - koty